6+ Nguyên nhân trẻ chậm nói - Ba mẹ cần nắm rõ

Trẻ chậm nói có 3 dạng chính: Chậm nói đơn thuần - Chậm nói do bị khiếm khuyết não bộ - Chậm nói do vấn đề ở cơ quan nghe và phát âm. Nắm được nguyên nhân trẻ chậm nói, mẹ có thể tìm ra được phương pháp hỗ trợ ngôn ngữ cho trẻ hiệu quả. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến nhất. Tìm hiểu ngay!

1. Do trẻ có những bất thường ở cơ quan phát âm

Trẻ chậm nói nguyên nhân có thể do cấu trúc hoặc chức năng của các cơ quan phát âm, tạo ra âm thanh như họng, thanh quản hoặc lưỡi. 

Đặc biệt, tình trạng dính thắng lưỡi ở trẻ em là một nguyên nhân phổ biến gây ra trẻ chậm nói. Khoảng 5% trẻ sơ sinh sinh ra mang dị tật này. Dính thắng lưỡi nhẹ khiến lưỡi của trẻ bị hạn chế trong cử động do dây thắng lưỡi ngắn hoặc dày. Trường hợp nặng con ngắn lưỡi, nói không rõ chữ, trẻ khó ăn, hở răng. 

Nhận biết trẻ chậm nói do dính thắng lưỡi, mẹ quan sát con có lưỡi xẻ đầu hình tim, vuông khi thè lưỡi, không thể thè lưỡi quá vòm miệng.       

Nguyên nhân trẻ chậm nói có thể do những bất thường ở cơ quan phát âm. 

2. Do trẻ nghe kém, suy giảm thính lực 

Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu nhưng thường bị bỏ qua.

Trẻ cần nghe rõ để có thể bắt chước và học nói. Theo các chuyên gia, tình trạng viêm tai giữa tái phát nhiều lần hoặc các vấn đề về thính lực bẩm sinh không được phát hiện sớm sẽ khiến trẻ không thể nghe được âm thanh chuẩn, từ đó không thể học và phát âm đúng. 

Nếu trẻ không nhận ra người hoặc đồ vật khi ba mẹ gọi tên chúng nhưng lại nhận ra nếu ba mẹ dùng cử chỉ, lúc này ba mẹ nên cho con đi kiểm tra thính lực.

3. Trẻ chậm phát triển trí tuệ

Chậm nói cũng có thể là một biểu hiện của chậm phát triển trí tuệ. Đi kèm với đó là một số dấu hiệu rất dễ nhận thấy như: Trẻ tập bò, ngồi, đi muộn hơn trẻ cùng lứa; khả năng tập nói, học nói khó khăn; khả năng ghi nhớ kém, chậm tiếp thu; Không có khả năng chăm sóc bản thân. Trẻ càng lớn tuổi, các biểu hiện này càng rõ ràng.

Trẻ sinh non hoặc thiếu hụt DHA cũng có thể gặp phải những khó khăn tương tự trong việc phát triển ngôn ngữ. Bên cạnh đó, trẻ sinh non thường gặp phải nhiều rủi ro về sức khỏe hơn so với trẻ sinh đủ tháng. Điều này có thể do não bộ của trẻ chưa phát triển hoàn thiện, dẫn đến khả năng xử lý thông tin âm thanh kém.

Trẻ chậm nói do não bộ chưa hoàn thiện, chậm phát triển trí tuệ

4. Do thiếu môi trường giao tiếp

Trẻ học nói chủ yếu thông qua việc nghe và tương tác với người xung quanh. Nếu trẻ ít được trò chuyện hoặc ít có cơ hội giao tiếp, quá trình phát triển ngôn ngữ có thể bị chậm lại.

Tình trạng này thường gặp khi cha mẹ bận rộn, ít nói chuyện với trẻ, hoặc cho trẻ tiếp xúc quá nhiều với tivi, điện thoại, máy tính bảng. Các thiết bị này chỉ cung cấp thông tin một chiều nên không giúp trẻ luyện tập giao tiếp.

Ngoài ra, nếu trẻ được đáp ứng nhu cầu quá nhanh mà không cần phải nói, trẻ cũng sẽ ít có động lực sử dụng ngôn ngữ để diễn đạt mong muốn của mình.

Thời gian tiếp xúc thiết bị điện tử càng nhiều càng gây ra nhiều hậu quả xấu cho trẻ. 

5. Do vấn yếu tố tâm lý

Trong một số trường hợp, trẻ sống trong môi trường thiếu tình yêu thương hoặc có trải nghiệm tiêu cực có thể gây tổn thương tâm lý, khiến trẻ có thể trở nên rụt rè và ít giao tiếp hơn.

Khi hạn chế giao tiếp trong thời gian dài, việc luyện tập ngôn ngữ cũng giảm đi, từ đó làm chậm quá trình phát triển khả năng nói của trẻ.

6. Rối loạn phổ tự kỷ

Hội chứng tự kỷ là một rối loạn phát triển toàn diện, ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp và tương tác xã hội của trẻ. Trẻ em mắc hội chứng tự kỷ thường có khó khăn trong việc học cách nói và sử dụng ngôn ngữ. 

Cha mẹ có thể nhận biết trẻ bị tự kỷ qua một số dấu hiệu dưới đây: 

• Thiếu hụt những kỹ năng tương tác xã hội là vấn đề cơ bản của tự kỷ như trẻ không biết chỉ tay, ít giao tiếp bằng mắt, ít cử chỉ giao tiếp. 
• Bất thường về ngôn ngữ: chậm nói, hoặc đã nói được nhưng sau đó lại không nói, phát âm vô nghĩa, cha mẹ dạy trẻ không nói theo.
• Lặp đi lặp lại một hành vi như lắc đầu, lắc tay, lặp lại một câu nói, hành động,.... 

7. Do di chứng của một số bệnh lý 

Ngoài ra, trẻ có thể mắc chậm nói do di chứng của một số bệnh như bại não, viêm màng não... Các bệnh lý nguy hiểm trên không được điều trị kịp thời có thể gây tổn thương não bộ vĩnh viễn. Cũng cản trở khả năng tiếp thu ngôn ngữ của bé.

Trẻ chậm nói có thể do một hoặc nhiều nguyên nhân kể trên kết hợp với nhau. Các chuyên gia cho rằng để xác định chính xác nguyên nhân của các vấn đề ngôn ngữ, rất cần ba mẹ phối hợp quan sát trẻ trong một thời gian dài.

Mời mẹ đọc thêm:

• Thuốc cho trẻ chậm nói
• Trẻ chậm nói có sao không?

Có thể thấy nguyên nhân trẻ chậm nói không hoàn toàn từ cha mẹ mà do nhiều nguyên nhân khác nhau. Dù rằng việc trẻ chậm nói có thể khiến cha mẹ cảm thấy lo lắng, nhưng nếu nhận biết được các dấu hiệu bệnh lý sớm, phương pháp điều trị thích hợp và cha mẹ tập trung vào việc cải thiện kỹ năng giao tiếp, chế độ ăn uống của trẻ, tình trạng này hoàn toàn có thể được cải thiện.

Mẹ đừng quên bổ sung DHA để hỗ trợ tốt cho não bộ của trẻ:

DHA BioAmicus Omega-3 - Dầu cá tinh khiết, không tanh

385.000đ

Mua ngay

Nếu cha mẹ còn bất cứ băn khoăn nào, liên hệ hotline: 1900 63 69 85 ấn phím 1 để nhận được tư vấn trực tiếp từ nhãn hàng đối với các vấn đề về sức khỏe ở trẻ.